به گزارش تیتر یک آنلاین (https://titre1online.ir/wp-admin/post-new.php) به نقل از شهرمردم ، دستاورد آثار «علیخانی» تبدیل شدن به حافظه فرهنگی بخشی از ایران است، به گزارش محمد کشاورز: «خاموشان» بازتابی زنده از فرهنگ و زیست بومی الموت به گزارش فاطمه مقدم خبرنگار شهرمردم، (https://shahrmardomdaily.ir/) در بحبوبه بحران های اجتماعی شاید عمیق ترین مرهم بر زخم های جامعه انتشار کتابی از دل فرهنگ یک کشور باشد. کتابی که بازتابدهنده هویتی غنی، سرشار از تاریخ و معنویت است؛ هویتی که طی ۴۰ سال اخیر عامدانه و غیر عامدانه تحقیر شده و کم اهمیت جلوه داده شده است.
شاید به یقین بتوان گفت آنچه که می تواند به بازگرداندن جایگاه حقیقی و ارجمند هویت ایرانی در نگاه جامعه کمک کند ادبیات باشد. هنگامی که مکان و بستر زندگی به یک شخصیت فعال و کنشگر در آثار ادبی تبدیل میشود، آن زمان است که هویت در دل مخاطب راه پیدا میکند و ارزش و اهمیت خود را به رخ میکشد. شاید در این برهه بیش از هر زمانی به یک نگاه اصیل و هنرمندانه نسبت به هویت نیاز داریم؛ نگاهی که فراتر از سیاست و اقتصاد و تحولات اجتماعی روزمره به ایرانی و ایرانی و داشته هایش بنگرد، والا نگاه سیاسی و اقتصادی واجتماعی در این روزهای بحران زده و تب زده جز سرخوردگی چیزی به همراه نخواهد داشت. ما نیازمند آنیم که بتوانیم سربلند کنیم؛ لحظهای از میان تمام تحقیرهای سیاسی و اجتماعی که بر ما تحمیل شده، خود واقعیمان را در آیینه تمامنمای هنر و ادبیات ببینیم. آیینه ای که در آن میتوانیم بازتاب زیباییهای شگرف و عمیق هویتمان مشاهده کنیم زیباییهایی که در طول قرنها و از میان فراز و نشیبهای تاریخ، همچنان پابرجا ماندهاند.
ادبیات به مثابه حافظه زنده جامعه، عمق و لایههای زیرین زندگی و فرهنگ ایرانی را ثبت و بازگو میکند، لایه های ظریفی که از فرهنگ و زیست مردم در داستان کوتاه و رمان روایت می شود جایگزینی در کتابهای تحقیقی یا تاریخی یا جامعه شناسانه نخواهد داشت چراکه کم و کاستی را در برابر داشته هایی متعدد آن به ظرافت نشان می دهد. اینگونه ادبیات به ما کمک میکند تا فراتر از ظاهر به ریشهها و عمق هویت خود بازگردیم و شاید در این بازگشت، راهی برای بازسازی و احیای هویت زخم خورده مان بیابیم!
کتاب «خاموشان» اثر یوسف علیخانی، تصویری عمیق و تأملبرانگیز از زندگی روستاییان بخش الموت ایران در نزدکی شهر قزوین ارائه می دهد. روستائیانی که هنوز به گویش الموتی یا تاتی سخن می گویند و بخشی از فرهنگ و سنت های ایران را زنده نگه داشته اند.
رمان خاموشان در کتابفروشی شیرازه رونمایی شد
مراسم رونمایی و دورهمی مجموعه داستان «خاموشان» نوشته یوسف علیخانی، شامگاه یکشنبه ۵ مرداد در کتابفروشی شیرازه با حضور نویسندگان و علاقمندان ادبیات برگزار شد. در این مراسم، علیخانی نویسنده کتاب «خاموشان» در سخنانی کوتاه به نقش مؤثر شیراز در مسیر حرفهای خود اشاره کرد و گفت: من همکاری و ارتباط نزدیکی با نویسندگان برجسته شیرازی مانند شهریار مندنیپور، ابوتراب خسروی و احمد اکبرپور داشتهام. میتوان گفت آغاز زندگی ادبی من به اقامت یک هفتهای در منزل شهریار مندنیپور بازمیگردد، زمانی که به عنوان روزنامهنگار برای مصاحبه به دیدارش رفتم به مدت یک هفته در خانه اش اقامت کردم درباره ادبیات گفت و گو می کردیم. بخشی از آن مصاحبه در کتاب «نسل سوم داستاننویسان» به همت نشر مرکز منتشر شده است.
سؤال اصلی «خاموشان» این است: با گذشته خود چه خواهید کرد؟ ثبت، سکوت یا انکار؟
سندی مومنی که به عنوان منتقد در این نشست حضور داشت درباره جدیدترین اثر یوسف علیخانی خاموشان گفت: منظومه فکری علیخانی در آثارش پیوند تنگاتنگی با کلید واژه حافظه فرهنگی دارد . حافظه فرهنگی یعنی بیان ساده بخشی از حافظه جمعی ماست که از طریق روایت ها و آثار ادبی و اسطوره نسل به نسل منتقل می شود. حافظه فرهنگی با تاریخ رسمی تفاوت دارد. درواقع حافظه فرهنگی تجربه زیسته مردم است که در قالب ادبیات اسطوره و واژه ها به ثبت می رسد.
وی سه بازوی اصلی حافظه فرهنگی در آثار علیخانی را نخست، روستای میلک، محل تولد نویسنده؛ دوم، نهاد خانواده که جایگاه زن، نقش محوری خانه پدری و کارآمدیها و ناکارآمدیهای آن را به تصویر میکشد؛ و سوم، فرهنگ کار و طبیعت که ارتباط انسان با طبیعت و آموزههای آن را برجسته میکند خواند و گفت: نکته مهم آنست که روستای میلک بستر تمام این مفاهیم است که در یک نمای کلی این دستاورد سویه ها معنابخشی به زندگی را نشان می دهد.
https://shahrmardomdaily.ir/wp-content/uploads/2025/07/11zon_merged-PDF-11.pdf
